nauka

Hipnoza – XIX-wieczne hokus-pokus czy użyteczne narzędzie terapii?
Hipnoza w dawnych czasach (Fot. Flickr/El Bibliomata/Lic. CC by)
Hipnoza wzbudza kontrowersje. Jedni uważają ją za głupotę i hak na naiwnych ludzi, inni wierzą w jej skuteczność. Przyjrzyjmy się historii zjawiska, jego wytłumaczeniom oraz… dzisiejszym zastosowaniom.
Neurolingwistyczne programowanie (... naszego portfela)
[...] mózgowe, neurologia to nauka o ich chorobach – ten przedrostek sugeruje, że mówi się tu o mózgu i myśleniu[.] lingwistyczne – lingwistyka to nauka o języku programowanie – nagle przeskakuje się w świat elektroniki[.] . I dokładnie o to chodziło. Jest tutaj niejasna sugestia, że to normalna, szanowana nauka, skoro w nazwie[...]
Pustynia Mojave w roli Czerwonej Planety. NASA testuje łazik nowej generacji
Gdy 6 sierpnia Mars Science Laboratory „Curiosity” rozpocznie swoją misję, lądując we wnętrzu marsjańskiego krateru Gale, nie będzie miejsca na pomyłki. Aby sprawdzić pojazd w możliwie ekstremalnych warunkach, NASA prowadzi serię testów na pustyni Mojave.
Tajemnica jasnych włosów z Wysp Salomona
Jeśli ktoś przypadkiem trafi na Wyspy Salomona – archipelag, który znajduje się na mapie nieopodal Australii – może spotkać przedstawicieli miejscowej ludności o niezwykłej urodzie. Aż 10% rdzennych mieszkańców wysp ma zarówno czarną skórę, jak i jasne włosy. Dopiero teraz naukowcy odkrywają przyczynę tego fenomenu.
Sztuczne liście działają tak samo jak prawdziwe!
Jak się okazuje, liście rosną nie tylko na drzewach, ale również w laboratoriach. Naukowcy z MIT – fabryki cudów – zdołali stworzyć odpowiednik zielonych fabryk energii, którego działanie nie różni się zbyt wiele od działania naturalnych liści. Co więcej, jego cena będzie na tyle nieduża, żeby w przyszłości opłacało się go wykorzystywać.
Jak mieszkamy? Domy i wnętrza z różnych stron świata
Czym jest dom? Choć mnogość znaczeń tego słowa wystarczyłaby do napisania pokaźnej pracy doktorskiej, nawet w najbardziej wąskim znaczeniu wyraz ten jest niejednoznaczny. To, co w naszej kulturze określa się domem, w innych rejonach świata wygląda zupełnie inaczej. Co nazywają domami mieszkańcy odległych krańców naszej planety?
Czarna dziura przyłapana na połykaniu gwiazdy
Wiadomo, że masywne czarne dziury pochłaniają od czasu do czasu gwiazdy, które mają pecha wpaść w ich pole grawitacyjne. Nie zdarza się to jednak często, dlatego astronomowie bacznie obserwują Wszechświat, żeby móc to zjawisko wyłapać. Niedawno im się udało: czarna dziura praktycznie na oczach naukowców rozerwała pobliską gwiazdę.
NASA nagrywa unikatowy wybuch nowej [wideo]
Choć zjawisko tego typu astronomowie oglądają na niebie dosyć często, tym razem mamy do czynienia z niezwykłym przypadkiem. Gwiazda do tej pory nie widoczna na niebie rozświetliła się silnym blaskiem. Wszystko dzięki układowi dwóch gwiazd, w której jedna dosłownie pożera drugą.
Dlaczego naprawdę wyginęły dinozaury? Zaskakująca hipoteza brytyjskich naukowców
Co sprawiło, że władające niegdyś niepodzielnie całą planetą dinozaury wyginęły? Przez lata powstało wiele teorii, z których każda ma luki na tyle duże, by nie można było z całą pewnością podać przyczyny globalnej zagłady. Niedawno pojawiła się kolejna, dość niezwykła hipoteza. Czy dinozaury mogły doprowadzić się do zagłady własnymi gazami jelitowymi?
Co znaleziono w mumii sprzed 5 tys. lat?
To zdecydowanie jedno z najciekawszych odkryć nauki ostatnich lat. Mumię zamrożonego w lodzie człowieka odnaleziono w 1991 roku, jednak jej najciekawsze tajemnice udało się odkryć dopiero teraz. Jaką niespodziankę sprawił naukowcom starożytny mieszkaniec Alp?
Barwniki roślin pomagają w terapii nowotworów - twierdzą polscy naukowcy
[...] rozwiązania dyktuje sama nauka. Tym tropem poszli naukowcy z UJ , którzy stosując chemiczne przemiany[...]
Dla głodnych wiedzy - sekcja popularnonaukowa Gadżetomanii
[...]. Właśnie dlatego uruchomiliśmy nowy dział Gadżetomanii poświęcony tym zagadnieniom. Na nauka.gadzetomania.pl będą czekać na Was[.], zrozumiałą jedynie dla wąskiej grupy specjalistów. Nauka nie musi być hermetyczna i niedostępna! Przekonacie[.] się o tym, odwiedzając nowy dział Gadżetomanii – Nauka.Zapraszamy! nauka.gadzetomania.pl [...]
ExoMars 2018. Polski łazik Magma White pomoże w przygotowaniu marsjańskiej misji
ExoMars to wspólna inicjatywa Europejskiej i – po wycofaniu się NASA – Rosyjskiej Agencji Kosmicznej. Projekt zakłada wysłanie na Czerwoną Planetę m.in. łazika, który przeprowadzi nie tylko badania powierzchni, ale również wykona odwierty i badania geologiczne. W przygotowaniach do misji wykorzystuje się również polski sprzęt.
Myślenie intuicyjne sprzyja religijności i... sportowi
Często z ust sportowców padają deklaracje głębokiej religijności. Znani bokserzy opowiadają o swojej silnej, niezachwianej wierze, piłkarze przyklękają przed wejściem na boisko. Dlaczego właśnie oni? Wydaje się, że ich religijność może wynikać z przewagi myślenia intuicyjnego nad analitycznym.
Materiały hybrydowe a rozwój urządzeń w nanoskali
Chemicy z Uniwersytetu Jagiellońskiego przekraczają barierę miniaturyzacji, tworząc materiały hybrydowe do budowy mikroskopijnych urządzeń elektronicznych.
Asperatus - zupełnie nowy rodzaj chmury
Wydawać się może, że skoro chmury oglądamy praktycznie codziennie, to ciężko znaleźć jakieś zupełnie nowe ich rodzaje. W końcu meteorolodzy nie tylko znają je już chyba perfekcyjnie, ale też wiedzą, czego po którym rodzaju się spodziewać. Jednak jak się okazuje, przyroda potrafi robić niespodzianki. Niedługo oficjalnie zostanie wpisany na listę już znanych, nowy rodzaj chmur.
Jesteście ciekawi, jak dokładnie wygląda plankton? [wideo]
Ogólne pojęcie o planktonie ma niemal każdy, kto nie spał na lekcjach biologii w szkole. Choć zdajemy sobie sprawę, że w jego skład wchodzą całe zastępy żyjątek, to mało kto potrafi sobie wyobrazić, jak wielka jest ich różnorodność i jak pięknie potrafi wyglądać ten świat.
Zamykamy skup makulatury - wkracza plastikowa gazeta
Plastikowa elektronika to nie futurologia, ale technologia jutra. Technologia, która pewnie będzie ciosem dla punktów skupu makulatury. Przyczynią się do tego także polscy naukowcy i projekt – plastikowa gazeta.
Największe struktury we Wszechświecie to polska specjalność
Polscy astrofizycy badają największe struktury we Wszechświecie. Do tej pory odkryli niemal połowę znanych nam radiogalaktyk-gigantów, największych struktur we Wszechświecie. Zanosi się na kolejne odkrycia.
Głodne i zielone - największy zbiór mięsożernych roślin [wideo]
Rośliny mięsożerne są jednocześnie fascynujące i nieco przerażające. Sama myśl o tym, że pięknie wyglądający mieszkaniec doniczki, jest w rzeczywistości zabójczą pułapką, wzbudza niepokój. Mimo tego na świecie jest wielu pasjonatów tych niesamowitych organizmów.
Odporność bakterii na antybiotyki starsza niż medycyna - to wspaniale!
Jaskinia Lechuguilla, część kompleksu jaskniowego Carlsbad w Nowym Meksyku (USA), była kompletnie odcięta od zewnętrznego świata przez ostatnie 4 mln lat. Dzięki temu stanowi jeden z najbardziej pierwotnych, nieskażonych współczesnymi wpływami, żywych ekosystemów. I jest zamieszkana przez mnóstwo bakterii. Co ciekawe, bakterie są odporne na znane nam antybiotyki. To wspaniałe odkrycie! Dlaczego?
Quo vadis nauko? Kobiety tuż przed okresem szybciej rozpoznają węże
Wreszcie wiadomo, po co w ogóle jest ten cały zespół napięcia przedmiesiączkowego. Za odkrycie należy podziękować japońskim uczonym. Ciekawe, jak Ci goście wpadają na takie pomysły? Siedzą po pracy przy piwie i stwierdzają nagle: hej, Zośka z księgowości chyba ma PMS, sprawdźmy, jak szybko zauważy grzechotnika!
ADHD: jak pracuje mózg nadpobudliwego dziecka?
Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego, przy współpracy z innymi jednostkami, starają się zrozumieć, jakie nieprawidłowości w pracy mózgu mogą powodować ADHD. Kluczem do odpowiedzi jest aktywność mózgowa.
Kepler Explorer - poznaj bliżej planety spoza Układu Słonecznego
Sporo piszemy na temat odkrywania nowych, zupełnie obcych nam planet, znajdujących się często bardzo daleko od naszego rodzimego Układu Słonecznego. Teraz, oprócz czytania o nich, można je także poznać bliżej – dzięki aplikacji Kepler Explorer z App Store. Baza obejmuje ponad 2300 obiektów w około 1800 układach planetarnych.
Lądownik Viking znalazł życie na Marsie jeszcze w 1976 roku
O tym, że nie jesteśmy w Kosmosie sami, dobrze wiedzą Fox Mulder i Ripley, która nawet dostarczyła egzemplarz obcego na Ziemię, jednak najnowsze doniesienia są dość zaskakujące. Ślady życia na Marsie zostały prawdopodobnie odkryte przez lądownik Viking 1 jeszcze w 1976 roku. Dlaczego dowiedzieliśmy się o nich dopiero teraz?
Duma Ameryki rozebrana na części
Przez połowę zeszłego roku tematem numer 1 były ostatnie misje programu lotów kosmicznych wahadłowców. Od tego czasu trwają przygotowania do przejścia maszyn na zasłużoną emeryturę. Nim jednak trafią do muzeów, każdy prom musi przejść solidny przegląd. To unikatowy moment, żeby podejrzeć, jak skonstruowano te niesamowite maszyny.
Pozostałe księżyce Ziemi
Ziemia ma jednego naturalnego satelitę – Księżyc. Tak uczą nas w szkołach, tak podają encyklopedie i serwisy astronomiczne. Nie do końca jest to prawda. Wokół Ziemi krąży więcej księżyców. Ich liczba zmieniała się w czasie, ale z ostatnich badań wynika, że Ziemi oprócz Księżyca zawsze towarzyszył co najmniej jeden dodatkowy naturalny satelita.
NASA prezentuje niesamowitą mapę prądów oceanicznych [wideo]
Kiedy przyglądamy się mapom świata, błękitne plamy oceanów wydają się zupełnie nieruchome i stałe. Tymczasem liczba prądów, które przemieszczają ogromne masy wody, jest tak duża, że trudno je sobie wyobrazić. Aż do teraz, ponieważ NASA przybliża szaremu użytkownikowi Internetu, jak to naprawdę wygląda.
Mamy duże mózgi, musimy współpracować
Nasze mózgi ważą ok. 1,3 kg, mają ok. 100 mld neuronów i pochłaniają do 20% tlenu, którym oddychamy. To znacznie więcej niż u zwierząt o podobnych rozmiarach. Według nowych modeli komputerowych ludzkie mózgi są tak duże, ponieważ wyewoluowaliśmy jako istoty społeczne. Jeśli przestaniemy działać w grupie, nasz duży mózg skurczy się.
Z Nowego Jorku do Pekinu w 2 godziny? Tak, i to bez odrywania się od ziemi
Spokojnie, to na razie bardzo ambitny projekt, ale w sumie przy odpowiednio dużych (ogromnych?) nakładach finansowych możliwy do zrealizowania. Teoretycznie więc tak niesamowity środek transportu mógłby zostać zbudowany. Jak stworzyć superszybką kolej naziemną?
Robomeduza, której nigdy nie zabraknie energii [wideo]
Jak zwykle okazuje się, że najciekawszymi i najbardziej obiecującymi robotami są te zainspirowane naturą. Tak było w przypadku Big Doga czy innych projektów, nad którymi pracuje DARPA. Do tej listy dołącza meduza, która praktycznie nie potrzebuje żadnego zewnętrznego zasilania. Jak to możliwe?
Skąd zajączek wielkanocny bierze pisanki?
Zbliża się Wielkanoc, która nie może obejść się bez wielkanocnych pisanek. Przyzwyczailiśmy się, że robi się je z kurzych jaj, które mają swój określony, charakterystyczny kształt. Ale jaja wielkanocne znane są od dawna, w wielu kulturach i mają różne kształty. Niektóre bardziej podobne są do jaj dinozaurów niż do jaj ptaków. Czy ma to jakiś związek?
Naukowy troll pokazuje, jak pozyskać nieskończone źródło energii [wideo]
Panele słoneczne czy elektrownie wiatrowe to tanie i ekologiczne źródła energii, o których najczęściej myśli się jako alternatywach dla surowców energetycznych. Ktoś jednak postanowił udowodnić, że istnieje znacznie prostszy sposób i całą współczesną naukę można wrzucić do kosza. Jaki jest troll, każdy widzi.
Na Merkurym odkryto zamarzniętą wodę
Sam fakt odkrycia wody, na którejś z planet układu słonecznego to dość doniosłe wydarzenie. W tym przypadku mamy jednak do czynienia z podwójną niespodzianką. Merkury to planeta położona najbliżej Słońca, a temperatura na jej powierzchni dochodzi do 400 stopni Celsjusza. Skąd więc wzięła się zamarznięta woda?
Puchaty tyranozaur
Najbardziej znanym dinozaurem wszech czasów już dawno ogłoszono T-rexa. Jednak im dłużej jest znany, tym więcej jest wątpliwości co do jego wyglądu czy sposobu życia. Nowe znalezisko z Chin, choć samo w sobie arcyciekawe, prowadzi do konkluzji, że tyranozaur mógł być pokryty puchem.
Czy współczynnik HLY był brany pod uwagę przy reformie emerytalnej?
Współczynnik HLY (Healthy Life Years) oznacza przewidywane lata życia, podczas których nie powinniśmy poważnie zachorować, czyli lata, gdy będziemy zdolni do pracy. Od 2005 roku współczynnik HLY jest wyliczany corocznie przez państwa Unii Europejskiej. Ostatnie dane opracowane z okazji pierwszego spotkania europejskiej organizacji wspólnego działania na rzecz HLY w Paryżu dają wiele do myślenia, szczególnie w przededniu reformy wieku emerytalnego [...]
Kleszcz - największy twardziel na Ziemi
Chcesz występować w MMA albo walczyć z Kliczką, ale jeszcze nie wiesz, jaki pseudonim ringowy wybrać? Wybierz – Kleszcz, ewentualnie bardziej swojsko – Kleszczu. Dlaczego? Kleszcze to najwięksi twardziele na Ziemi. Przeżyją wszystko, nawet próżnię i bombardowanie wiązką elektronów.
Cieśnina Beringa otwarta - nie będzie gwałtownej zmiany klimatu
Najnowsze badania pokazują, że Cieśnina Beringa oddzielająca Azję od Ameryki Płn. może pełnić rolę globalnego stabilizatora klimatycznego. Podczas obniżonego poziomu morza cieśnina zamienia się w pomost lądowy i odcina zimne wody arktyczne od Pacyfiku, zaburzając światową cyrkulację oceaniczną i klimat na Ziemi. Teraz cieśnina jest otwarta.
IBM buduje najpotężniejszy komputer w historii. Wyjaśni zagadki wszechświata?
Ogrom informacji przesyłanych każdego dnia przez Internet jest trudny do wyobrażenia. IBM ma jednak całkiem niezłą wyobraźnię – koncern rozpoczął projektowanie superkomputera, który będzie w stanie analizować każdego dnia dwukrotnie więcej danych, niż przepływa w tym czasie przez całą Sieć. Do czego ma służyć ta wyjątkowa maszyna?
Gotujesz, więc jesteś człowiekiem - grill sprzed 1 mln lat
Trudno dziś wyobrazić sobie kuchnię bez gotowania. Przypuszcza się, że jedzenie gotowanych potraw i związana z tym zmiana diety wpłynęły na rozwój i rozprzestrzenienie się człowiekowatych (Hominini). Dziś mamy już dowód, że człowiekowate korzystały z ognia 1 mln lat temu.
Chcielibyście jeść, co chcecie, zrezygnować z ćwiczeń i zachować figurę?
Jeżeli tak, to mam dla Was dwie wiadomości – dobrą i złą. Dobra jest taka, że naukowcy odkryli związek chemiczny, który umożliwia niemal nieograniczone objadanie się i zachowanie dobrej formy bez konieczności uprawiania sportu. Kolej na złą – stworzenie „lekarstwa” o takim działaniu, które dopuszczono by do sprzedaży, byłoby bardzo kosztowne.
Wiecie, co to takiego?
Nowoczesne technologie, gadżety, chemia, wreszcie zwyczajne żywe stworzenia potrafią wyglądać naprawdę niesamowicie. Czasami wystarczy użyć mikroskopu, aby zobaczyć je w całkiem nowym świetle. W dzisiejszym zestawieniu znajdziecie 20 fotozagadek bazujących na zdjęciach z konkursu Nikon Small World.
Odkryto nową linię ewolucyjną naszego gatunku
Ludzkie szkielety odkryte w południowo-zachodnich Chinach wywołały sensację w środowisku naukowym. Są to najmłodsze znalezione szczątki należące do innej niż człowiek współczesny linii ewolucyjnej naszego gatunku.
Naukowcy udowodnili, że kobiety wolą mężczyzn bez zarostu
Nie jest to nowość dla żadnego faceta, któremu zdarzyło się wylecieć z łóżka z powodu drapiącej twarzy, ale tym razem uczeni przeprowadzili bardziej oficjalne badania. Co ciekawe, broda nie jest jednak bezużyteczna i pełni u mężczyzn funkcję, która przynajmniej kiedyś była równie ważna, co przyciąganie samic.
Piwo podnosi samoocenę, nawet bezalkoholowe
Jest impreza i jakoś nie możesz się na niej odnaleźć. Zafunduj sobie piwo. Nie musi być z alkoholem, wystarczy, żeby barman zapewnił Cię, że jest. Francuscy psychologowie dowiedli: przekonanie o piciu alkoholu sprawia, że wydajemy się sami sobie mądrzejsi, dowcipniejsi i bardziej sexy. Nawet gdy towarzystwo uważa nas za przymułów.
Żarówka z czasów Edisona nadal świeci! [wideo]
Trudno uwierzyć, że od wprowadzenia żarówki do powszechnego użytku minęło już ponad 100 lat. Równie ciężko dać wiarę, że tak archaiczny wynalazek potrafi działać nawet po upływie całego stulecia. Szczęśliwie nie musicie w nic wierzyć – wystarczy zobaczyć na własne oczy.
Najstarsza ciąża, czyli embrion morskiego gada sprzed 280 mln lat
Południowoamerykańscy paleontolodzy donoszą o odkryciu skamieniałego embrionu morskiego mezozaura sprzed 280 mln lat (wczesny perm). Znalezisko należy do najstarszych gadzich embrionów i pokazuje, że żyworodność u wodnych gadów rozwinęła się o 90 mln lat wcześniej, niż do tej pory sądzono. Przy okazji odpowiadają na pytanie: co było pierwsze jajo czy kura?
Wenecja tonie i chyba nic tego nie powstrzyma
Woda zalewa Wenecję co roku, nawet cztery, pięć razy. Mieszkańcy i turyści przyzwyczaili się już do tego, że to położone w lagunie miasto czasem w ogóle nie nadaje się do pieszych wędrówek. Ostatnie dane zebrane z dokładnych pomiarów geodezyjnych wskazują, że będzie gorzej. W ciągu najbliższych 20 lat poziom wody w Wenecji podniesie się o kolejne 8 cm.
Jeden lek, który leczy wszystkie odmiany raka
Brzmi jak bajka, ale taki cudowny lek jest jak najbardziej w naszym zasięgu. Uczeni wiedzą, jak go stworzyć, a leczenie różnych nowotworów za jego pomocą daje jak na razie wyjątkowo zachęcające rezultaty. Działanie panaceum na raka opiera się na wykorzystaniu ludzkiego systemu odpornościowego.
Synteza biopaliw - pora na mikroby
Szalejące ceny ropy i czarne scenariusze dla rynku paliwowego martwią chyba każdego. Jest jednak światełko w tunelu. I nie jest to nadjeżdżający z naprzeciwka pociąg, tylko nowa technika wytwarzania paliw. Tym razem chodzi o produkcję czystego i odnawialnego biopaliwa przy udziale mikrobów. Pomóc ma w tym dynamiczny system czujników regulujący ich metabolizm tzw. DSRS (dynamic sensor-regulator system).